Trong bối cảnh ngành Thuế đang đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa quản lý, các cá nhân và hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý đến việc minh bạch dòng tiền. Việc không tách bạch tài khoản cá nhân và kinh doanh hiện đang trở thành "điểm đỏ" khiến người nộp thuế đối mặt với rủi ro bị ấn định doanh thu hoặc bị cáo buộc trốn thuế.

Thực trạng lợi dụng lỗ hổng chính sách thuế và sự quyết liệt của cơ quan quản lý

Theo chuyên gia Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), hiện nay người nộp thuế, từ các công ty đa quốc gia đến các hộ kinh doanh, đang tìm nhiều thủ thuật để lợi dụng lỗ hổng chính sách nhằm né, tránh hoặc giảm số thuế phải nộp. Sự gia tăng nhanh chóng của quá trình số hóa và thương mại điện tử toàn cầu đã khiến một số quy định cũ trở nên lỗi thời, tạo ra "khoảng trống" pháp lý cho các hành vi gian lận.

Các hành vi điển hình được cảnh báo bao gồm gian lận hóa đơn chứng từ để hoàn thuế GTGT khống, tăng chi phí tính thuế TNDN và chuyển giá để đưa lợi nhuận ra nước ngoài. Điều này không chỉ làm thất thu ngân sách mà còn gây mất công bằng cho những doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế nghiêm túc.

Quy định mới: Hộ kinh doanh bắt buộc phải tách bạch tài khoản ngân hàng

Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó tổng thư ký VTCA, nhấn mạnh rằng theo định hướng dự thảo của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh (HKD) trong thời gian tới sẽ phải dành riêng một hoặc một số tài khoản ngân hàng chỉ để phục vụ hoạt động kinh doanh.

Các tài khoản này không nhất thiết phải mang tên hộ kinh doanh mà có thể đứng tên chủ hộ hoặc các thành viên có tên trên giấy phép. Tuy nhiên, điều kiện quan trọng nhất là hộ kinh doanh phải khai báo đầy đủ các tài khoản này với cơ quan thuế. Việc sử dụng chung tài khoản cho cả mục đích kinh doanh lẫn chi tiêu cá nhân sẽ không còn được chấp nhận như trước đây.

Hai rủi ro lớn khi hộ kinh doanh lơ là việc kê khai tài khoản

Việc thiếu minh bạch trong kê khai tài khoản ngân hàng có thể dẫn đến những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng:

1. Nguy cơ bị ấn định doanh thu: Nếu không khai báo đủ tài khoản dùng cho kinh doanh, cơ quan thuế có quyền căn cứ vào dòng tiền thực tế để ấn định mức doanh thu chịu thuế.
2. Cáo buộc có dấu hiệu trốn thuế: Toàn bộ dòng tiền vào tài khoản chưa khai báo có thể bị tính thuế như thu nhập từ tiền lương, tiền công, hoặc nghiêm trọng hơn là bị coi là khoản thu nhập chưa kê khai, có dấu hiệu trốn thuế.

Bà Hải cảnh báo rằng một cá nhân có thể có nhiều nguồn thu nhập (tiền lương, chứng khoán, đầu tư vốn...), nhưng thu nhập từ kinh doanh thuộc trách nhiệm tự kê khai. Nếu không tách bạch, cơ quan thuế có thể xác định sai lệch bản chất nguồn tiền, dẫn đến các hình phạt hành chính nặng nề.

Những thay đổi quan trọng trong việc đăng ký thuế và kinh doanh

Hiện nay, việc quản lý thuế đang dần được đơn giản hóa thông qua cơ chế liên thông. Đáng chú ý, việc đăng ký thuế hiện được thực hiện bằng mã định danh cá nhân, thay vì sử dụng một mã số thuế riêng biệt cho HKD như trước.

Mặc dù một số đối tượng như người bán hàng rong, kinh doanh thời vụ hoặc sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ không bắt buộc phải đăng ký kinh doanh, nhưng họ vẫn phải thực hiện đăng ký thuế nếu phát sinh doanh thu. Đối với các HKD trong lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ ăn uống và vận tải, việc đăng ký kinh doanh là bắt buộc.

Giải pháp tháo gỡ "nút thắt" và thúc đẩy tuân thủ thuế bền vững

Để hỗ trợ người nộp thuế, các chuyên gia đề xuất cần có chính sách rõ ràng hơn trong việc hoàn thuế GTGT và sửa đổi thuế TNCN theo hướng điều chỉnh mức thuế suất phù hợp với từng loại thu nhập. Đồng thời, ngành Thuế đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hóa đơn điện tử để kiểm soát dòng tiền minh bạch hơn, giảm bớt chi phí và thời gian cho người dân.

Cơ quan thuế khuyến nghị các hộ kinh doanh nên thực hiện đồng thời đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế theo cơ chế một cửa liên thông để đảm bảo quyền lợi và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Tradefast.vn đồng hành cùng doanh nghiệp minh bạch tài chính! Đừng để những rủi ro về thuế cản trở bước đường kinh doanh của bạn. Việc nắm vững quy định về kê khai tài khoản ngân hàng là chìa khóa để bảo vệ uy tín và tài chính của hộ kinh doanh trong năm 2025-2026.

Tóm lại, hãy tưởng tượng hệ thống thuế giống như một mạng lưới giám sát kỹ thuật số hiện đại. Nếu bạn không "gán nhãn" rõ ràng cho các dòng tiền (tài khoản kinh doanh và cá nhân), hệ thống sẽ tự động quét và phân loại chúng vào nhóm rủi ro cao, tương tự như cách các bộ lọc thư rác (spam) xử lý những email không rõ nguồn gốc.